معکوس سازی شبه دوبعدی داده های الکترومغناطیس هلی کوپتری حوزه فرکانس بر پایه روش اکام میرا شده | ||
| پژوهش های ژئوفیزیک کاربردی | ||
| مقاله 47، دوره 5، شماره 2، مهر 1398، صفحه 295-310 اصل مقاله (2.66 M) | ||
| نوع مقاله: سایر مقالات | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22044/jrag.2019.7219.1206 | ||
| نویسندگان | ||
| حسینعلی قاری1؛ بهروز اسکوئی* 2؛ مهرداد باستانی3؛ حسن خیرالهی4 | ||
| 1دانشجوی دکتری، مؤسسه ژئوفیزیک، دانشگاه تهران | ||
| 2دانشیار، مؤسسه ژئوفیزیک، دانشگاه تهران | ||
| 3پژوهشگر (دکتری)، سازمان زمین شناسی سوئد، اوپسالا، سوئد/ استاد همبسته، دپارتمان علوم زمین، دانشگاه اوپسالا، اوپسالا، سوئد | ||
| 4دانشجوی دکتری، دانشکده مهندسی معدن ومتالورژی، دانشگاه صنعتی امیرکبیر/ سازمان زمینشناسی و اکتشافات معدنی کشور، تهران | ||
| چکیده | ||
| در این مقاله، طرح معکوسسازی شبهدوبعدی با قیدهای جانبی و قائم از طریق روش معکوسسازی اکام دوبعدی (2D-DOInv) برای دادههای الکترومغناطیس هلیکوپتری در حوزه فرکانس، حاصل از دو سیستم آرایش همصفحه افقی، هممحور قائم و همچنین ترکیبی از هر دو سیستم، در محیط نرمافزار MATLAB ارائه شده است. در الگوریتم 2D-DOInv، مساله معکوسسازی علاوه بر قیدهایی در جهت قائم، با استفاده از قیدهای جانبی یا افقی نیز پایدار شده است. علاوه بر این اطمینان حاصل میشود که پارامترهای مدل در شرایط و ساختارهای زمینشناسی متفاوت در دو جهت افقی و قائم، با تعریف ضرایب اختیاری جانبی و قائم از طرف کاربر، به طور صحیح تغییر میکنند. در این طرح دادههای تمام ایستگاهها به طور همزمان معکوسسازی میگردند و متعاقبا مدل حاصل از تمام ایستگاهها نیز در یک مقطع دوبعدی در یک زمان بازیابی میشوند. از دیگر قابلیتهای این طرح معکوسسازی، اعمال قید عدم تساوی به عنوان اطلاعات اولیه برای پایداری بیشتر مساله میباشد. 2D-DOInv قادر است جهت تسریع در فرآیند معکوسسازی، از قابلیت پردازش موازی در کامپیوترهای حاوی چند پردازشگر استفاده کند. این طرح معکوسسازی برای دادههای حاصل از دو مدل مصنوعی با شبیهسازی شرایط واقعی زمین، ساختار دره مدفون و یک زمین دو لایهای با رولایهی به شدت ناهمگن، مورد آزمایش قرار گرفته است. نتایج نشان میدهد که الگوریتم 2D-DOInv با وجود عدم برازش بالاتر، اثرات نامطلوب دو و سه بعدی و همچنین اثر نوفهی دادهها در مقاطع مقاومت ویژه الکتریکی را نسبت به روش معمولی اکام به طور موثر کاهش میدهد. همچنین با توجه به عدم وابستگی 2D-DOInv به مدل شروع، پایداری فرایند معکوسسازی و در نتیجه همگرایی سریع را در پی دارد. علاوه بر این، در مواردی که تغییرات جانبی ساختار زیر سطح زمین قابل توجه باشد، مانند رولایه ناهمگن موجود در مدل مصنوعی دوم، میتوان با انتخاب مقادیر پایین قید هموارساز در این محیطها از همواری بیش از حد مدل بازیابی شده جلوگیری کرد. در نهایت از الگوریتم مورد بحث به عنوان روشی مؤثر در معکوسسازی دادههای الکترومغناطیس هلیکوپتری در حوزه فرکانس واقع در محدودهای از برگه کلاتهرشم در استان سمنان استفاده شده است و نتایج این فرایند معکوسسازی با نقشه زمینشناسی، تصاویر ماهوارهای و نتایج از حاصل از دادههای توموگرافی مقاومت ویژه الکتریکی مقایسه گردید و صحت آنها تائید شد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| دادههای الکترومغناطیس حوزهفرکانس؛ ساختار مقاومت ویژه؛ روش اکام میراشده؛ معکوسسازی شبهدوبعدی؛ منطقه کلاتهرشم | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,058 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 766 |
||